در سال ها اخیر ریسک های حاکم بر سرمایه گذاری در بورس ایران روندی رو به افزایش داشته است.این ریسک ها شامل حوزه های سیاسی ،اقتصادی و حتی اجتماعی چه در بخش داخلی وچه بخش خارجی است. هرچند که گذار از بحران های سیاسی پیاپی،بورس را در برابر این مسائل تا حدود بسیار زیادی واکسینه کرده و شاهدیم که حتی مسئله مهمی مثل انتخابات اثر چندانی روی آن ندارد ولی بورس در حوزه مسائل اقتصادی بسیار حساس است.

تشدید ریسک های حاکم بر بازار سرمایه باعث شده تا سرمایه گذاران به خرید سهام بادید کوتاه مدت روی آورند و عملاً حضور در بازار با دید بلند مدت غیر منطقی شود.به همین دلیل شاخص بورس در اوضاع مثبت به سختی صعود و در اوضاع منفی به سرعت سقوط می کند.البته نبود یک قانون روشن و فراگیر در مدیریت بورس هم خود از مهمترین عوامل افزایش ریسک های بازار است.در اینجا سعی می کنیم با یافتن پاسخ برای برخی سووالات مهم مطرح پیرامون آینده بورس به چشم اندازی از بورس ایران دست یابیم.

 

1-وضعیت نفت چه خواهد شد؟

 

وضعیت نفت از دو منظر داخلی و خارجی برای ما مهم است.از یک طرف وابستگی بیش از 60 درصدی دولت به درآمدهای نفتی و از طرف دیگر اثر بسیار زیاد روند قیمتی نفت در رشد اقتصاد جهانی.

امروزه تردید نباید کرد که نفت تاپ لیدر تمام بازارها است و اکثر قیمت ها و شاخص های جهانی به این ماده وابسته است.در این میان امریکا با مصرف بیش از یک چهارم نفت و 40 درصد بنزین تولیدی در جهان نقشی اساسی در تغییرات قیمت نفت دارد.قیمت نفت از دسامبر 2001 تا ژوئن 2008 در یک روند کاملاً صعودی از 15 دلار به 147 دلار افزایش یافت(نزدیک 10برابر).افزایش تقاضا،ناآرامی های خاورمیانه،کاهش ارزش دلار و افزایش شدید دلالی و سفته بازی روی نفت از دلایل اصلی صعود قیمتی آن به شمار میرود.معاملات کاغذی نفت در سال 2008 به 18 برابر معاملات واقعی آن رسیده بودومسلم است که دیگر در این شرایط تقاضای واقعی هیچ نقشی در تعیین قیمت ندارد. 90 درصد این معاملات توسط دلالان وال استریت انجام می گرفت.این اتفاق در چند ماه اخیر هم تکرار شد و در شرایطی که هیچ نشانه ای مبنی بر پایان بحران اقتصادی دیده نمی شد و حتی آمارهای اقتصادی همچنان رو به ضعف بود اما بهای نفت در یک حرکت صعودی سریع در 5 ماه اخیر از 33 دلار به 73 دلار(بیش از 120درصد رشد)رسیدکه کاملاً مشخص است که بازهم تقاضای کاذب برای افزایش قیمت نفت دست به کار شده است.برخی معتقدند اجرای بسته محرک 800 میلیارد دلاری و رسیدن نقدینگی به دست سرمایه گذاران و دلالان آمریکایی دلیل اصلی این افزایش قیمت نفت بوده است.

ناآرامی های خاورمیانه هم که کاملاً ناشی از سیاست های دولت بوش درآمریکا بود.سیاست دولت امریکا در مورد منابع غنی نفتی خاورمیانه نه تسلط بر منابع نفتی بلکه جلوگیری از تسلط دیگران بر این منابع است.در واقع حضور آمریکا در خاورمیانه برای غارت نفت این منطقه نیست، بلکه آنها از یک طرف مانع از حضور سایر قدرتها در این منطقه شده اند و از طرف دیگر عرضه نفت در دنیا را تضمین می کنند.سیاست کنترل بر عرضه نفت سیاست جمهوری خواهان در امریکاست در حالیکه دموکرات ها معتقدند باید تقاضای نفت کنترل شود.یکی از برنامه های اصلی دولت اوباما در آمریکا هم اصلاح مصرف بی رویه سوخت دراین کشور و حرکت به سمت جایگزینی نفت و بنزین با سوخت های جدید نظیراتانول و سوخت های تجدید پذیر و بیولوژیکی است.

اداره اطلاعات انرژی آمریکا چندی بیش اعلام کرد که حتی با خاتمه بحران دیگر تقاضای امریکا برای واردات نفت افزایش نخواهد یافت و با راه اندازی چندین سکوی نفتی در آب های عمیق خلیج مکزیک تولید نفت در امریکا نیز افزایش می یابد.

همانطور که مشخص است در تمام عوامل رشد قیمت نفت، آمریکا نقش اول را داشته است و اینکه چرا بزرگترین مصرف کننده نفت جهان بایدکاری کند که قیمت نفت افزایش یابد نشان از تغییر سیاست امریکا در مورد نفت است.

از یک طرف افزایش قیمت نفت تقاضای دلار را در جهان افزایش میدهدو از طرف دیگر سرمایه گذاری امریکا روی استخراج نفت و سوخت های جایگزین که در صورت پایین بودن قیمت نفت توجیه ندارد را موجه می کند.همچنین افزایش قیمت نفت و متعاقب آن بنزین مصرف بی رویه در امریکا را کاهش میدهد.مصرف سوخت در آمریکا در 30 سال اخیر دوبرابر شده و هزینه های بسیار زیادی را به دوش دولت گذاشته است.

اقتصادهای بزرگی نظیر چین و ژاپن هم که وابستگی شدیدی به وارادات نفت دارند نیز قطعاً موافقندکه باتوجه به اینکه ذخایر درحال استخراج فعلی جهان رو به اتمام است، کشورهای صاحب نفت با افزایش قیمت، سرمایه گذاری در استخراج نفت را افزایش دهندو منابع جدیدی برای تولید نفت ایجاد کندتا استمرار عرضه نفت در جهان تضمین شود.

بنابراین می توان نتیجه گرفت که در مقطع کنونی نه فقط اعضای اوپک و تولیدکنندگان نفت در جهان بلکه بزرگترین مصرف کنندگان آن نیز بی میل به افزایش قیمت نفت نیستند وبنابراین اینکه دولتهای دنیا به راحتی توافق می کنند که دوران نفت ارزان سرآمده و نفت باید به بیش از 80 دلار برسدکاملاً قابل درک است.

آژانس بین المللی انرژی نیز اعلام کرده که در سال 2010 تقاضای نفت در جهان با 1.4 میلیون بشکه افزایش به 85.2 میلیون بشکه در روز برسد.

بنابراین همونطور که انتظار نداریم که قیمت نفت به این زودی ها به قله قبلی در 147 دلار برسد نبایدهم انتظار نفت کمتر از 50 تا 60 دلار را حتی در شرایط بحران اقتصادی داشت.

با توجه به وابستگی شدید قیمت های جهانی به نفت به نظر میرسد که آنها نیز از حدود قیمت های فعلی چندان پایین تر نخواهند رفت.

 

2-رکود جهانی چه زمانی پایان می یابد؟

 

هم زمان با رشد قیمت نفت در چند ماه اخیر شاخص بورس های معتبر جهانی نیز  با رشد قابل توجهی همراه بودند، به طوریکه داوجونز از 6400 تا 9000واحد بالا آمد(40 درصد رشد)،یورواستاک و نیکی ژاپن هم حدود 45 درصد رشد داشتند که نشان دهنده آن است که میل به سرمایه گذاری در بازار های بورس به کف رسیده،در سراسر دنیا بالاست و سرمایه گذاران با کوچکترین کورسویی از امید به خرید سهام روی می آورند.

هرچند آمارهای اقتصادی همچنان رو به وخامت است و بیکاری در آمریکا به 9.5 درصد رسیده که در 26 سال اخیر بی سابقه بوده و حتی پیش بینی می شود به زودی تعداد فرصت های شغلی از دست رفته پس از شروع بحران به 7 میلیون برسد اما کاملاً مشخص است که از سرعت تخریب بحران کاسته شده وبازارهای مالی در مرحله تثبیت قرار دارند.

رییس کل بانک مرکزی ژاپن چندی پیش اعلام کرد که بحران در این کشور خاتمه یافته و سران گروه هشت نیز در جلسه اخیر خود درمورد همکاری ها و برنامه های هماهنگ پس از پایان بحران بحث کردند .البته به دلیل کسری بودجه سنگینی که بحران جهانی روی دوش دولت های کشورهای صنعتی گذاشته و حتی پیش بینی می شود که دولت آمریکا به زودی به کسری بودجه 1.5 تریلیون دلاری برسد،نمی توان انتظار داشت که به زودی رونق به بازارهای جهانی بازگردد ولی همینکه به نظر میرسد که سقوط پایان یافته خود جای امیدواری است.

پیش بینی کارشناسان ادامه روند با دامنه نوسانات محدود کنونی تا اواسط سال 2010 میلادی است و پس از آن رشد اقتصادی با سرعت زیادی ادامه خواهد یافت.

 

3-اثر طرح تحول اقتصادی بر بورس چقدر است؟

 

مدت زیادی است که بحث طرح تحول اقتصادی درکشور جاری است و این مسئله ابهامات زیادی را در مورد تغییرات سوددهی شرکتهای بورسی در بین سهامداران ایجاد کرده وتبدیل به نوعی نگرانی از آینده بازار سرمایه شده است.این طرح که قرار بود در 7 بخش هدفمند کردن یارانه ها،اصلاح ساختار گمرکی،ساختارمالیاتی،ساختار بانکی،نظام توزیع کالا و خدمات،ارزش گذاری پول ملی و ساختار دولت اجراء شود فعلاً به نقدی کردن یارانه ها که چالشی ترین بحث اصلاحات مذکور است محدود شده است.

کلیه کارشناسان موافقند که اجرای چنین اصلاحاتی ضروری است اما مشکلی که هضم این مسئله را در بازار سرمایه ایران دشوار کرده ،عدم وجود هرگونه برنامه مشخص و مدون ازسوی دولت در اجرای چنین طرح مهمی است.ظاهراً برنامه دولت در این زمینه حذف ناگهانی یارانه ها و وارد کردن شوک بزرگ اصلاحی به اقتصاد کشور بوده که با مخالفت شدید کارشناسان و مجلس که چنین کاری را موجب ایجاد تورمی فزاینده و ویرانگر می دانستند فعلاً منتفی شده و روش های عاقلانه تری در اجرای آن مد نظر قرار گرفته است.

آخرین خبرها درمورد هدفمند کردن یارانه ها آن است که قرار شده که این طرح تا پایان برنامه پنجم(5سال آینده) به اجراء درآید و یارانه نقدی نیز فقط به دو دهک اول جامعه تعلق گیرد وحذف یارانه ها نیز ابتدا از بنزین و گازوییل آغاز خواهد شد.البته تمام این موارد تنها گمانه زنی است و هنوز توافقی بین مجلس و دولت در این زمینه صورت نگرفته است.

با توجه به اختلافات گسترده ای که در نحوه اجرای این طرح وجود دارد بعید به نظر میرسد که این طرح به این زودی ها اجرایی شود.خصوصاً بخش مربوط به یارانه گاز و برق که صنعت را تحت تاثیر قرار میدهد احتمالاً آخرین بخش از اجرای طرح باشد.

بیشترین تاثیر منفی اجرای هدفمند کردن یارانه ها  را گروه فلزات اساسی و سیمانی بورس خواهند برد.خصوصاً فولادی ها که به دلیل استفاده از روش احیای مستقیم که روش بسیار انرژی بری در تولید فولاد است هزینه ای بسیار سنگینی را متحمل خواهد شد(سود فولاد مبارکه 25 تومان و سود فولاد خوزستان بیش از 120 تومان کاهش می یابد).هزینه های بالای بهای تمام شده برق تولیدی در نیروگاه های ساخته شده توسط فولاد مبارکه و فولاد خوزستان نیز نمی تواند کمک چندانی به این گروه کند.

در گروه سیمانی نیز 30 درصد هزینه ها مربوط به انرژی است که مسلماً آزاد سازی قیمت ها در شرایطی فعلی این شرکت ها را تا مرز ورشکستگی پیش خواهد برد.

در شرایط فعلی به نظر میرسد طرح تحول برای کسانیکه حداکثر دید یک تا دو ساله در مورد سرمایه گذاری در بورس دارند جای نگرانی ندارد و برای دید کوتاه مدتی ها هم که اصلاً مسئله ای نیست.

 

4-افزایش نرخ ارز چه تاثیری بر بورس دارد؟   

 

باتوجه به اینکه در چند سال اخیر حجم واردات به کشور به لحاظ ارزی دو برابر شده و به بیش از 60 میلیارد دلار رسیده و همچنین کاهش قیمت نفت که درآمدهای ارزی دولت را به شدت کاهش داده این زمزمه به گوش میرسد که دولت چقدر در کنترل قیمت ارز می تواند موفق باشد؟

در حال حاضر موجودی حساب ذخیره ارزی معلوم نیست و البته به اعتقاد کارشناسان پول چندانی هم در آن وجود نداردکه در شرایط بحرانی به داد دولت برسد. از طرفی 8500 میلیارد تومان درآمد پیش بینی شده دولت از محل حذف یارانه ها در مجلس رد شد و دولت مجبور به انقباض در بودجه سایر بخش هاست و همین هم فشار مضاعفی را بر بودجه وارد می کند. بنابراین احتمال اینکه دولت در نیمه دوم سال جاری دچار کسری بودجه شود بسیار زیاد است. این مسئله ممکن است باعث شود تا دولت رو به افزایش تدریجی نرخ ارز بیاورد.

البته دولت بارها ثابت کرده که به شدت مخالف افزایش نرخ ارز است و حتی در مقطعی زمزمه هایی مبنی بر کاهش نرخ ارز نیز به گوش میرسید.

در چند سال اخیر تورم در کشور به طور متوسط حدود 20 درصد بوده ولی برابری ریال با دلار آمریکا با متوسط تورم 4 درصد بدلیل دخالت بانک مرکزی تغییر چندانی نکرده و دولت درواقع یارانه بسیار سنگینی را در این بخش پرداخت می کند تا ارزش پول ملی حفظ شود. طبعاً ارزان بودن ارز، واردات را افزایش و قدرت صادراتی را کم می کند.این مسئله فشار بسیار زیادی را به تولیدکنندگان وارد می کند. زیرا قدرت رقابت آنها با محصولات مشابه خارجی وارداتی کاهش می یابد.

طبیعتاً افزایش قیمت دلار برای بخش عمده ای از تولید کنندگان و شرکتهای حاضر در بورس مثبت است اما گروه اندکی مانند خودرویی ها یا گروه دارویی که دلاری خرید و ریالی می فروشند اثر منفی می پذیرند ولی روی شرکت هایی که روند عکس دارند مانند معدنی ها تاثیر مثبت مضاعف خواهد داشت.

گروه پتروشیمی و فلزات اساسی که خرید مواد اولیه و فروش محصولات را بادلار انجام میدهند نیز به دلیل رشد حاشیه سود از این مسئله تاثیر مثبت می پذیرند.

در مجموع باید به این نکته توجه داشت که با نفت بالای 70 دلار و شاید حتی رقم های کمتر دولت قدرت کافی برای مهار بازار را همچنان خواهد داشت.

 

5-تغییر قوانین بورس چقدر می تواند باعث رشد بازار شود؟

 

جدای از ریسک های سیستماتیک و غیرسیستماتیک حاکم بر بورس یکی از مهمترین مخاطرات بورس عدم وجود قوانین روشن و مشخص است که بتواند جلوی اعمال نظرات شخصی و رفتارهای گروهی و سلیقه ای را بگیرید. قانونی که از حقوق سهامدار به خوبی دفاع کند و اجازه ندهد که مثلاً نمادشرکتی مثل مخابرات که حداقل بیش از 100 میلیارد تومان سرمایه سهامداران جزءدرآن است به راحتی و بدون هیچ دلیلی بیش از 4 ماه بسته شود. یا تعداد بسیار زیاد شرکت هایی که سال هاست نمادشان بسته شده و معلوم نیست که در این مدت چه بر سر سهامدارانشان آمده است. تردید نباید کرد که یکی از مهمترین ریسک های سرمایه گذاری در بورس ایران ریسک نقد شوندگی است. البته در سال های اخیر سازمان بورس تلاش بسیار زیادی کرده تا این مشکل اساسی حل شود اما هنوزهیچکس به فکر وضع قوانین روشن در این زمینه نیست.

مسئله دیگر شفافیت اطلاعات است بطوریکه همه سهامداران در یک زمان و به یک اندازه از اطلاعات برخوردار شوند و همچنین نظارت دقیق در اطلاع رسانی شرکت ها است. رفع این مسائل بدون تردید میل به سرمایه گذاری در بورس را افزایش می دهد.

نکته بسیار مهمی که در اینجا مطرح است لزوم تسریع هر چه بیشتر سازمان بورس در راه اندازی معاملات الکترونیک می باشد بطوریکه سرمایه گذاران بتوانند مستقیماً با استفاده از اعتباری که نزد کارگزار دارند به خرید و فروش سهام بپردازند. این مسئله در کنار ارائه تسهیلات خرید سهام می تواند حجم معاملات در بورس را به طور فزاینده ای افزایش دهد.

 

 

6-کف بورس ایران کجاست؟

 

گسترش دامنه تحریم ها و افزایش تهدیدها و تنش ها و همچنین رخداد بحران بزرگ اقتصادی در جهان باعث شده که بورس ایران اصلاح قیمت شدیدی را تجربه کند و حتی شاخص بورس تا کمتر از 8000 واحد هم کاهش یابد که چنین رقمی در 6 سال اخیر بی سابقه بوده است.همچنین متوسط پی بر ای بازار نیز به کمتر از 4 واحد رسید.

امروز شاهد آن هستیم که شرکت های بسیاری با نسبت قیمت به درآمد بسیار پایین (حتی زیر 2واحد) وجود دارند که نه مشکلی در پوشش سود خود دارند و نه مشکل نقدینگی در تقسیم سود مناسب بین سهامداران.

شرکت های زیادی نیز هستند که به مراتب پایین تر از قیمت اسمی معامله می شوند.حال سووال اینجاست که قیمت سهام یک شرکت چقدر باید کم شود که کمترین ریسک را برای سرمایه گذاری داشته باشد؟ درحال حاضر بخش عمده ای از سهام حاضر در بورس در مقایسه ریسک به بازده کاملاً ارزش سرمایه گذاری دارند ولی تمایل چندانی برای خرید سهام آنها دیده نمی شود.

شاخص بورس در حال حاضر به رقم 9400 واحد رسیده و از سطح بسیار مهم 9050 واحد که کلیدی ترین سطح تکنیکالی شاخص بورس ایران است بالاتر ایستاده و بعید به نظر میرسد که در شرایط عادی به پایین تر از این سطح بازگردد.

بنابراین جدای از همه ربسک های حاکم بر بازار نباید این نکته مهم مغفول بماند که اکثریت سهام حاضر در بورس به اندازه تمام این تهدیدها اصلاح قیمتی شده اند و در شرایط فعلی ریسک کمی برای سرمایه گذاری دارند.

 

نتیجه گیری:

 

با توجه به مطالب بیان شده می توان نتیجه گرفت که اولاً قیمت های جهانی که هماهنگ با قیمت نفت حرکت می کنند از حدود کنونی جای زیادی برای کاهش نخواهند داشت.

بیلت قیمت های تعجب برانگیز زیر 300 دلار را نخواهد دید و به حرکت آرام خود به سمت 400 دلار و حتی بالاتر از آن ادامه خواهد داد.

طبق آخرین گزارشات تقاضای سنگ آهن در شرق آسیا رشد داشته و برخی تولید کنندگان سنگ آهن در جهان اعلام کرده اند که تولیدشان را تا 40 درصد نسبت به ماه های گذشته افزایش داده اند که این خود نشان از آغاز یک روند احیایی در گروه فولادی و سنگ آهنی خواهد داشت. قیمت جهانی مس ، آلومینیوم، سرب و روی هم همگرایی شدیدی با نفت دارند و به نظر میرسد با احتمال افزایش قیمت نفت در آینده نزدیک آنها نیز می توانند همچنان به رشد قیمتی خود هماهنگ با نفت ادامه دهند و سوددهی تولیدکنندگان این محصولات را دچار تحول نمایند. قیمت محصولات پتروشیمی نیز وضعیت مشابهی دارند وحتی با نزدیک شدن به نیمه دوم سال به طور طبیعی قیمت این دسته از محصولات در بازارهای جهانی افزایش می یابد.

 

دوماً اینکه بحران جهانی رو به بهبود است و به نظر نمیرسد که حذف یارانه های انرژی به این زودی ها خصوصاً در مورد صنایع اعمال شود که حل این دو مسئله حداقل در کوتاه مدت دو ریسک بزرگ را از سر بازار سرمایه برمی دارد.ضمن اینکه احتمال افزایش قیمت دلار وجود دارد که در مجموع اثر مثبت روی بورس خواهد داشت.تغییر قوانین،ایجاد امکانات انجام معاملات الکترونیک و رشد صندوق های سرمایه گذاری در آینده نزدیک حجم معاملات و درصد نقد شوندگی بورس را به شدت افزایش خواهد داد که  می تواند چشم انداز روشنی برای بورس باشد.

تمام این مسائل در کنار رسیدن پی بر ای و قیمت سهام بسیاری از شرکت ها به رقم های کم ریسک باعث می شود که به این نتیجه برسیم که بورس ایران حداقل به لحاظ مسائل اقتصادی محل مناسبی برای سرمایه گذاری است و در صورت مدیریت صحیح می تواند حداقل بخش کوچکی از 200 هزار میلیارد تومان نقدینگی جامعه را که در حال حاضر گزینه های چندانی نیز برای سرمایه گذاری ندارد جذب خود کند.

البته نباید از این نکته غافل ماند که علیرغم عدم توجه چندان بورس به اخبار و تحولات سیاسی به هرحال ریسک های سیاسی نیز بورس را تهدید میکند که نیاز به توضیح ندارد.

نویسنده : آقای علی شکوری-ایران تحلیل

 

انتخابات آزاد است. این یعنی رای دادن یا ندادن نیز آزاد است. به دلیل همین آزادی است که نه باید و نه می‌توان کسی را به دلیل رایی که داده یا رایی که نداده سرزنش است. منظور بازی‌های سیاسی تحریم انتخابات نیست. این جمله محرک ِ بین بد و بدتر باید بد را انتخاب کرد نیز انکار نمی‌کنم. فقط می‌گویم انتخابات آزاد است. در این انتخابات آزاد، کدام کاندیداست که خوش پیشینه و خوش فکر باشد؟ مردی که از تبار روحانیون است و سابقه خدمتش و نوع تفکرش چندان جدای از تفکر سی ساله این سرزمین نیست؟ یا مردی از سپاهیان که متهم به تحت تعقیب بودن است؟ یا مردی که به استناد چهار سال خدمتش ثابت شد می‌خواهد به قصد خدمت به مردم نشان دهد جسور است اما مرز جسارت و حماقت را گم کرده؟ یا کسی که در دوره‌ای سخت صاحب منصبی بوده و تصمیماتی گرفته که امروز برای توضیح آنچه آن زمان فکر می‌کرده و تصمیم می‌گرفته دست به دامن جمله‌ای می‌شود که با توجه به شرایط روز تصمیم گرفته است؟

کدام یک از آنها حرف متفاوتی دارد؟ کدام یک نمی‌گویند قصدشان پیشرفت کشور و برآوردن نیاز مردم است؟ کدام یک از احقاق حقوقی که امروز و دیروز پایمال شده حرف نمی‌زنند؟

قصد من نه تخریب کسی است، نه دفاع از کسی.

فقط می‌خواهم بگویم این سرزمین مانند بیماری شده که به جای درمان‌اش، هر چند وقت یک‌بار مسکنی می‌گیرد. زمانی از تکرار خسته شده، زمانی که درد دارد، زمانی که رنج کبودش کرده و.... این بارهم مسکنی دیگر برای این‌که نارضایتی که  آهسته آهسته صدای اعتراض را بالا می‌برد، فروکش کند.

اما آیا کسانی که برای کسب محبوبیت به گذشته دیگری آویزان می‌شود، توانایی ایجاد تغییرات بزرگ در اداره کشور را دارند؟ یا آنها که به ریا و دروغ  متوسل می شوند؟ یا کسانی که تصور می‌کنند با شنا بر خلاف جریان، روشنفکر‌تر نشان می‌دهند و کارآمدتر؟

----

میر حسین موسوی که با تبلیغ رنگی خود و حمایت رییس جمهور دولت اصلاحات، محبوبیت فراوانی به دست آورده، همانی است که همراه با افرادی مانند محمود احمدی‌نژاد، علی شریعتمداری، علی لاریجانی، محمود هاشمی شاهرودی، احمد جنتی سال‌هاست در شورای عالی انقلاب فرهنگی همکاری می‌کند. میر حسین همان فردی است که در فیلم تبلیغاتی خود هیچ تصویر مستقیمی از دختران دانشجویی که این روزها شعار سبزش را سر می‌دهند استفاده نکرده. او همان کسی است که به جای سخنانی که در میتینگ‌هایش سر می‌دهد، در فیلم انتخاباتی‌اش تصاویری از جنگ پخش کرد و نشستن‌اش روی سبزه‌ها و بیشتر روی حرف‌های مردم تمرکز کرد. موسوی از اعضای شورای مرکزی حزب جمهوری اسلامی است که با بادامچیان و عسگر اولادی همراه شد و جمعی از روحانیون و مذهبیون را گرد هم آوردند. حزبی که در برابر تشکل‌هایی مانند نهضت آزادی ایران و شکل‌های ملی‌گرا حیات پیدا کرد.همان حزبی که به دلیل اختلافات داخلی به دستور امام در سال 66 تعطیل شد.میر حسین، نخست وزیر سال‌های سخت اقتصادی و سیاسی داخلی، وزیر امور خارجه و رییس بنیاد مستضعفان در دوره‌ای از زمان.

 ----

کروبی کیست؟ بنیانگذر بنیاد شهید شد نماینده الیگودرز در اولین دوره مجلس. کسی که همراه با خاتمی و موسوی خویینی از جامعه روحانیت مبارز جدا شد تا با هم مجمع روحانیون مبارز را بنا بگذارند. رییس دو دور از دوره‌هایمجلس شورای اسلامی. کروبی برای بار دوم است که به صحنه رقابت‌های انتخاباتی می‌آید. سال 84 زمانی که در انتخابات شکست خورد به عنوان اعتراض تمام مناصب حکومتی خود را ترک کرد. حتی از مجمع روحانیون مبارز هم خارج شد تا حزبی نو پایه گذاری کند. همان چیزی که اکنون روزنامه رسمی هم به نامش منتشر می‌شود: اعتماد ملی.

به نظر می‌رسد کروبی مردی است که بعضی اوقات بر خلاف جریان حرکت می‌کند و در این حرکت از شکستن قانون هم ابایی ندارد. به عنوان نمونه می‌توان به شعار انتخاباتی‌اش در سال 84 اشاره کرد که بر خلاف قانون اساسی می‌خواست تلویزیون خصوصی راه‌اندازی کند(صبا) و حتی بهروز افخمی را نیز به مدیریت امور مربوطه انتخاب کرد اما این امر هیچ‌گاه تحقق پیدا نکرد. یا می‌توان به حضورش علی رغم مخالفت رییس دانشگاه امیرکبیر در این دانشگاه و شکستن در دانشگاه اشاره کرد.

کروبی که خود را الگور ایران می‌داند. کروبی مردی است که در مصاحبه‌های خود به خصوص در مصاحبه با نیوزویک از جنبش اصلاحات به شدت انتقاد کرد و خاتمی را مردی دانست که  با دیدگاه تخریبی، اسلامیت نظام را زیر سوال برده بود.با این حال او کسی است که برجسته‌ترین مردان و زنان اصلاح طلب از سیاسی‌کارها گرفته تا روزنامه‌نگارها را در ستاد خود جمع کرده است.

 ----

احمدی‌نژاد و سیاستش را هم که دیده‌ایم طی این چهار سال. او مدیری است که از تیم خود تحت هر شرایطی و با هر عوارضی دفاع می‌کند. نمونه آن ماجرای کردان بود که علی رغم تمام تنش‌ها و تهاجم‌ها به وی، احمدی‌نژاد علی رغم واقعیت در کنار کردان باقی ماند. این رویکرد وی نه تنها در مدیریت تیم خود بلکه در حفظ کشور نیز دیده می‌شود. حمایت وی حکایت دوستی خاله خرسه است. او سعی دارد برای حمایت از دولت‌ و کشورش، با جسارت عمل کند. این در حالی است که مرز جسارت و حماقت باریک است.

با این وجود نمی‌توان انکار کرد که احمدی‌نژاد که به طور باور نکردنی از رقابت انتخاباتی با حضور افرادی مانند معین، رفسنجانی، کروبی و چهار تن دیگر پیروز بیرون آمد، به دلیل سفرهای استانی‌اش و توجه به شهرستان‌ها توانست محبوبیتی کسب کند.

 ----

رضایی.اصولگرا. پایه گذار سازمان مجاهدین انقلاب اسلامی  و فرمانده سپاه طی سال‌های 60 تا 76. از اعضای بلندپایه گروه چریکی اسلامی منصورون. او همزمان با شروع دولت اصلاحات ، دبیر مجمع تشخیص مصلحت نظام شد. وی در دنیای سیاست از بسیاری از رقابت‌های انتخاباتی شکست خورده بیرون آمد. از جمله در رقابت نمایندگان مجلس در حالی که  در فهرست  ائتلاف خط امام و رهبری (جناح راست) جای گرفته بود و در رقابت انتخاباتی ریاست جمهوری نهم با شعار دولت عشق.

فرزند وی در زمان خاتمی به آمریکا پناهنده شد و جنجال‌های زیادی آفرید.همچنین حکم جلب بین‌المللی رضایی از سوی اینترپل (پلیس بین‌الملل) در تاریخ ۷ نوامبر ۲۰۰۷ و به درخواست دادگستری آرژانتین به اتهام جنایات منجر به مرگ، اوباشی و خرابکاری[۵] مبنی بر دخالت داشتن وی در انفجار مرکز همیاری یهودیان و در مقام فرمانده وقت سپاه پاسداران انقلاب اسلامی صادر شد.

 ----

بدیهی است در دنیای سیاست هر فردی دارای نقاط قوت و ضعفی است.

با مرور تمام این‌ها، به نظر می‌رسد انتخابات ریاست جمهوری شاید برای تغییر نام است. چه کسی است که می‌تواند طی چهار سال رکود اقتصادی، معضلات اجتماعی، مشکلات سیاست خارجی را برطرف کند. مشکل ریشه‌دارتر از آن است که بتوان طی چهار سال تغییر اساسی به وجود آورد.

هستند کسانی که رای دادن را اشتباه می‌دانند چرا اعتقادی به توان ایجاد تغییر  و نیز سیاست پایه ندارند و تحریم کننده‌اند. کسانی نیز هستند که رای ندادن را اشتباهی می‌دانند که امور زمام را به دست نااهل می‌سپارد و مشوق‌آند. در این میان من نه مشوق‌ام، نه تحریم کننده. من نا امید شده‌ام از مسکنی که هر چهار سال تزریق می‌کنند. شما اگر صاحب نظرید و مطمئن حتما رای بدهید. من رای نمی‌دهم چون از بین کاندیداها توان انتخاب ندارم چون به توان کاندیداها برای تغییر ایمانی ندارم. چون بین بد و بدتر، یک چیز مشترک است و آن بد است. چون اعتقادی به قدرت انسان برای انتخاب بین بد و بدتر ندارم. این انتخاب نیست شاید که اجبار است.رای نمی‌دهم نه به خاطر این که تحریم کنم. یا بر خلاف جریان حرکت کنم. رای نمی‌دهم چرا که ایمانی به توان برای تغییرات بنیادین ندارم. وقصد ندارم همانند دور گذشته از ترس گرگ طعمه شغال شوم.

 

اخابر از عرضه تا امروز

بخش اول

 شاید همه انتظار داشته  باشند که در این دوران  که  همه ی فضای اقتصادی و سیاسی کشور را مسائل انتخاباتی پر کرده است هر روز در مورد این  مسئله  سخن  بگوئیم اما چه  سود که  صحبت  از این  مسائل تنها تحلیل های شخصی و رویه ای است که  از بازی های پنهان  قدرت  دور بوده و شرایط فعلی را تنها  به  شکل ظاهری نشان می دهد  .

از مدت ها قبل با خود عهد کرده  بودیم که  که انچه  بر مخابرات ایران گذشته  و اتفاقات  روز های عرضه و پس از آن را در قالب  یک  نوشته برای همه  شرح  دهیم  تا  متوجه شویم  سهمی که این چنین  وارد  بازار بورس شد و عنان رهبری را دردست گرفت از کجا ظهور کرده و چه طور در این دوران  روزگار  گذرانیده است .

آیا تا  به حال جمله  هر ۹ روز یک  بحران  را  شنیده اید ؟! این  جمله ای بود که طرفداران  اصلاحات در زمان  ۸ سال  زمامداری خاتمی  برزبان می راندند و اعلام می کردند که بخشی از نیرو های خارج  از دولت  هر ۹  روز برای دولت یک بحران  ایجاد می کنند و  با  وجود این   بحران سازی ها شرایط برای اداره  مملکت  سخت  شده  بود . حال  مامی خواهیم  تا حدودی با  الگو برداری از  این  جمله  به  بررسی مخابرات  بپردازیم  . در بازار بورس اگر سهمی در مقطعی تنها  با  ۱ بحران و یا  چالش مواجه  شود کار او تمام  است  چرا  که اعتماد و اطمینان  سرمایه  گذار از او سلب شده وشرایط بسیار دشواری را تجربه  خواهد کرد که فشار فروش و کاهش قیمت  اولین نتایج  آن  خواهد بود . به عنوان مثال وقتی در گروه  سنگ آهن  موضوع  بهره مالکانه پیش آمد چه  طور این  شرکت  ها  به  چالشی جدی مواجه شده و تا ماه ها  این سیلی  بر صورت این  گروه  سنگینی می کرد . یانرخ  سود در مورد  گروه  بانک و مثال های متفاوت دیگر  که همه  با ان آشنا هستیم .

ایجا  بازار بور س است و لازم  نیست  هر ۹ روز یک  بحران  رخ دهد   تا  شرکتی به حاشیه  برود . بارها دیده ایم  که  تنها ۱ بحران در سال  باعث شده  شرکتی به خاک  سیاه  نشسته  و از روز های اوج خود فاصله بگیرد  .

اما  حکایت  مخابرات  چیز دیگری است  .شاید پوست  کلفت تر از این  شرکت در ایران و حتی دنیا وجود نداشته  باشد که  با  این همه بحران  هنوزدر بازار ما  سرپاست و به کارخود ادامه می دهد . دوستان  تعجب نکنید مخابرات از زمان  عرضه  تا کنون هر ۱۳  روز یک  بحران  را پیش رو داشته .به جمله هر ۱۳ روز یک  بحران بیشتر فکر کنید . عدد فاجعه باری است و نشان از حاشیه ها و شرایط سخت  این  شرکت دارد . واقعاً  این  سهم  چه  مقاومتی  دارد که تا  کنون همچنان از سیل این  بحران ها  جان  سالم  به در برده و  و سر جای خود استوار است  ! این  شرکت  رهبر بازار است و شرایط بازار را به  شد ت تحت تاثیر خود قرار می دهد از همین رو ایجاد  بحران  برای او برای کل بازار بحران  ایجاد خواهد کرد و شرایط بازار را  به هم می زند که  نمونه ان را می توانیم در روز های اخیر و آخرین بحران  او مشاهده کنیم .

  در این  نوشته قصدبراین  است  که  با  نگاهی به رویدادهای مخابرات از زمان  عرضه این  شرکت تا کنون شرایط این  سهم  را  بررسی کرده و روز های خوش و ناخوش ان را  برای شما ترسیم نمائیم  که البته  هر چه گشتیم روز های خوش پر رنگ  پیدا  نکردیم !!

ابتدا  از روز های قبل از عرضه  این  سهم  بگوییم  که  با وجود مخالفت های هر چه  تمام  این  سهم  با  عدم  شفافیت های کافی قصد ورود  به  بورس را داشت . بحث ودایع  مشترکین و همچنین عدم  شفافیت  صورت های مالی این  شرکت  دو موضوعی بود که  براین  امر تاثیر بسزایی گذاشته  بود . به  گفته  مدیران  وقت  سازمان  حسابرسی سود این  شرکت  حسابرسی نشده  بود و مدیران  این سازمان  نیز در مورد  شفافیت  صورت های مالی این شرکت  به هیچ وجه متقاعد نمی شدند  که درنهایت  با نهیب های جدی و دستور از بالا این  موضوع  رفع  و رجوع  شد تا  سهم به  بازار بیاید  . پس از این  موار د بحث حق پروانه  بود که مخابرات و دولت  تعهد کردند رقم  ۴۹۰  میلیارد توما  بابت این  موضوع ظرف ۴ سال  به دولت پرداخت  شود که  همین  طور شد و این موضوع نیز که یکی از ابهامات این  سهم بود برطرف شد .

نجفی که از مدیران  سازمان  حسابرسی بود اعلام  کرد که  برای محکم  کاری بهتر است  دولت  برای این  شرکت  تعهد دهد که مشکلاتی اگر در آینده  برای ا ین شرکت  پیش امد که مربوط به مسائل گذشته  می شد باید جبران  نماید . شاید او این روز ها  را  کاملاً لمس کرده  بود چرا که  ریز صورت های مالی و ابعاد مختلف ان را  تحت نظرداشت  و با علم  به این موارد و آگاهی به  ابعاد و حساسیت  بازار بورس چنین پیشنهادی را قبل از عرضه مطرح  کرد . در همان  گیر و دار بود که  سازمان خصوی سازی و دولت  با  فشار تمام  توانستند  اخابر را در تابلو ی بورس با  پلاک ۴۴۷ ثبت کنند تا  یکی از گام های محکم  را  برای ورودبه  بورس برداشته  باشند .

 اما دکتررحمانی بر سر عرضه این  سهم مقاومت می کرد و ۳ شرط اساسی را برای  وورد  این شرکت  به  بورس جلوی پای مدیران  گذاشت  که  تکمیل اطلاعات شرکت در سال های گذشته و اعلام  سود سال ۸۷ ، تعیین  تکلیف سرمایه و ثبت  آن در اداره  ثبت  شرکت ها   و همچینی تعهد کتبی از وزارت  اقتصاد و دولت  منی بر تعهد دولت نسبت  به برطرف کردن خسارت های مالی آینده  که از گذشته  ناشی می شود  .

عطش مدیران برای ورود این  سهم  به  بورس انچنان بالا  بود که ابروبادو مه خورشید فلک  دولت  دست  به دست هم دادند تا این  شرکت  هر چه سریعتر وارد  بازار بورس شود . صمصامی هم  به عنوان وزیر اقتصاد وقت  تعهدات  مورد نظر بورس را  ارائه داد تا  یکی از گام های اساسی برای ورود  به  بورس برداشته  شود  . در این بین  بود که  رحمانی تسلیم  شد و اعلام شد که  سهم عرضه  خواهد شد  . حال پس از اعلام  این خبر  تمام  نگاه ها  به سمت  قیمت  گذاری سهم دوخته  شده بود  . مهم ترین موضوع  هم بحث قیمت  گذاری بود که  ذهن  اکثر فعالان بازار را  به خودمشغول ساخت  وبازار هم  با  واکنش به عرضه این  سهم  کاملاً دگرگون شد و اکثر مردم  برای فروش سهم  خود اقدام  کردند . رسانه ملی هم  با پخش آگهی از آسمان  پول می بارد توجه همه را به  خود  جلب کرد تبلیغاتی که  بعد از عرضه سهم و مشکلات  به وجودآمده  هر کسی زیر بار پذیرش آن نرفت!!  

تقریباً در تمامی خبرگزاری ها  بحث قیمت  گذاری مطرح  شد . بین فعالان بازارو کارشناسان قیمت  سهم  در محدوده ۱۱۰  تا ۱۳۵ تومان  حرکت می کرد اما مدیران از قیمت های ۱۵۰  تا  ۲۵۰ حرف می زدند ! البته  مدیر سازمان  خصوصی ساز ی هم  خیال  همه  را راحت  کرد  و اعلام نمودکه مبنای قیمت  گذاری ما  به هیچ وجه  اعلام نمی شود تا  ابهامات  سهم در مورد  قیمت آن چند برابر شود .

دراین چند روز مانده  به عرضه این  شرکت  فضای عرضه ناگهان  تغییر کرد و شرایط به  شدت علیه این  شرکت  شد  . رحمانی که  برخی منابع  موثق اطراف او از مخالفت جدی او با عرضه این سهم  خبر میدادند (که گفته می شود همین مخالفت عامل رفتن او  شد ) در یک  مصاحبه جنجالی درست چندروز قبل از عرضه سهم  مواردی را اعلام کرد که  همه  را شوکه کرده بود. او گفت  که مجمع  این شرکت  برگزار نشده و  احتمال دارد  برگزار نشود و همچنین اعلام کرد که تقسیم سودی در کارنیست!  این  اظهارات در کنار شفاف نبودن  صورت های مالی باعث شد تا  جنجال ها در مورد این  سهم  درست در روز های قبل از عرضه  بیشتر وبیشتر شود اما مدیران  پوست کلفت تر ازاین  حرف ها بودند که  به ان توجه کنند و اعلام کردند که  ۱۹ مرداد سهم  روانه  بازار خواهد شد!!

روز موعود فرا رسید و بازار در هیجان  عرضه  سهم به  سر می برد . حرف  حدیث و شایعات  آن قدر در مورد این  سهم  زیاد بود که هر کس قیمتی خاص را  برای آن در نظر می گرفت  . بهتر است در این  زمان  پرده نمایش را  به جایی ببریم که  به نظرنمیرسد تا  به حال  بازگو شده باشد . البته  ما نیز ان را از قول برخی افراد موثق اعلام  می کنیم . گفته  می شود در روز عرضه  مدیران وقت  سازمان خصوصی سازی و و بورس که  دکتر رحانمی در آن نقش برجسته ای داشت بر سر قیمت  عرضه  به  شدت  با  یکدیگر اختلاف نظر داشته تا جایی که  دکتر رحمانی با شنیدن قیمت های ۲۰۰  تومان از سوی سا زمان خصوصی سازی دستور عدم عرضه  سهم  را  صادرمی کند   و بحرانی دیگر را برای این  شرکت  به وجود می آورد که البته  به  فضای بیرونی  و جامعه سهامداری منتقل نشد  . حتی برخی ازدرگیری لفظی شدید بین او  وبرخی مدیران  سازمان خصوصی سازی خبرمیدهند اما  او پا بر جا  برحرف خود ایستاده و مانع از عرضه سهم  شد تا  قیمت  عرضه  به  ۱۵۰ تومان کاهش یافت  و دکتر رحمانی با مطمئن  شدن از حمایت  سهم  توسط برخی نهاد ها  اجازه  عرضه را صادر می نماید  .

حال به  سراغ  بازار می ر ویم  که در آن شرایط در تالار های بورس چه خبراست .؟!  در این روز ها مردم  در تالار موج می زنند و موج خرید سهام  مخابرات کاملاً به بدنه  جامعه وارد  شده است  . اتفاقاً دکتر رحمانی نیز یکی ازدلایل مهم خود ر ابرای مخالفت با قیمت بالا همان  حضور گسترده مردم  می دانست که نمی خواست  انها  با تجربه  ای تلخ وارد بازار بورس شوند  . حضور مردم  آن قدر گسترده  بود که  سهامداران را نیزشوکه کرده  بود  . در حالی که  سهامداران  با دیده  تردید به  سهم  نگاه می کردند و و نسبت به ان بدبین  بودند ، مردم  عادی با کمال میل پول خود را  وارد بازاری کرده که نسبت  به ان هیچ  شناختی نداشته  و  بدون توجه  به  مفاهیمی نظیر تشکیل پرتفوی  و …  تنها خواهان  خریدمخابرات بود .

 استفاده از این  احساس مردمی در آن زمان دردستور کار بود و مدیران  سازمان خصوصی سازی قصد داشتند با استفاده از این  احساسات  و هیجانات ،  شوک خرید سهم  را  با قدرت هر چه تمام  به  بازار وارد نمایند .

اما  عرضه  آغاز شد و سهم  وارد سامانه معاملات  گشت اجازه داده شد تا کارگزاران  و مشتریان  درخواست های خود را وارد سیستم نماید  . وقتی به درخواست ها  نگاهی گذار داشتیم  از قیمت های ۱۱۰ تا حداکثر ۱۱۹ تومان  در سیستم  چیده  شده  بود که نشان می داد سهم در قیمت های ۱۲۰  برای بازار ارزنده است اما  ناگهان  اتفاقاتی زنجیر وار به وقوع پبوست و در عرض چند دقیقه قیمت  ۱۵۰۰ ریال  وارد سیستم معاملات شد و چند خریدار عمده  مانند مهر اقتصاد، صبا تامین و یکی دوشخص حقیقی اقدام  به خرید گسترده  سهم نمودند  ، تا در عرض  چند دقیقه سهم  به  فروش رفته و شاید اولین  ابهام  بزرگ این  سهم  پس از عرضه  در همان دقایق اول پدیدار شود . مردم نیز وقتی فشار این چنینی تقاضا را  پشت  سر سهم دیدند چاره ای جز خرید به  قیمت های ۱۵۰ تومان نداشته و این چنین بود که  قیمت  اخابر در محدوده ۱۵۰  تومان  به  بازار وارد  شد و  یا  به  عبارت دیگر به  خورد بازار داده شد !

پس از این عرضه همگان متوجه  شدند  که سهم از حمایت قوی برخوردار بوده و در واقع  سهم  پشتیبان  خاصی دارد که  بازار هموراه  نسبت  به حضور آنها در هر سهمی  حساس بوده است  . با ورود این  اشخاص حقوقی به  سهم خیال  سهامداران    کمی آسوده  شد تا آنها نیز برای نوسان گیری و حضور میان مدت درسهم وارد ان شوند .

اما غافل از این که  چه  سرنوشتی در انتظار آنها خواهد بود!!

بخش اول این  نوشته به پایان  رسید  و به  زودی بخش های دیگر آن نیز روی سایت قرار  خواهد گرفت  .

 

گروه تحلیل گری بتا سهم

خرداد ۸۸

  در حالی که رقابت‌های انتخاباتی به مناقشه‌هایی تبدیل شده که در آن برخی چهره‌های سرشناس نظام نیز مورد اتهام واقع می‌شوند، بورس تهران بی‌تفاوت به فضای بی‌سابقه حاکم بر انتخابات ریاست‌جمهوری، روزهای معاملاتی خود را با جوی آرام سپری می‌کند.

به‌ویژه آن‌که در برنامه‌های انتخاباتی کاندیداها توجهی به بورس نشده و فقط یکی از کاندیداها به‌عنوان تنها نامزدی که از بورس تهران هم بازدید کرده، برنامه‌های مشخص و مدونی برای اجرای اصل 44 و توسعه بازار سرمایه دارد و نامزدهای دیگر بیشتر سعی می‌کنند تا با کلی‌گویی درباره اقتصاد و مسائلی همچون سهام عدالت و اصل 44 وارد جزئیاتی که برای بازار مهم است، نشوند.

با این وصف واکنش احتمالی بورس تهران به انتخابات ریاست‌جمهوری تا حدی مشخص است که البته بخش قابل توجهی از این واکنش‌های احتمالی ناشی از جو روانی است که از نتایج انتخابات تا مدت محدودی در بازار حاکم می‌شود، ولی در مجموع بسیاری از فعالان بازار معتقدند که خروج از شرایط فعلی و اجرای سیاستی که بتواند اصل 44 را با سرعت بیشتری عملی کند، در کنار رونق اقتصادی و بهبود فضای کسب و کار می‌تواند بازار سرمایه را با تحولات جدی روبه‌رو کند.

 با این حال بورس تهران در نخستین روز معاملاتی هفته منتهی به برگزاری انتخابات سرنوشت‌ساز ریاست‌جمهوری، روند صعودی شاخص را تجربه کرد، به‌طوری که برخلاف تصور بسیاری از بازیگران بازار، شاخص کل بورس با رشدی 3/41 واحدی در محدوده 9123 واحد پایدار ماند و ارزش معاملات هم به بیش از 199 میلیارد ریال رسید.

 

در گروه فلزی، فولاد مبارکه اصفهان که امروز با تقویت شایعه خرید سهام نورد و لوله اهواز روبه‌رو شد، عرضه سنگین 45 میلیون سهمی را تجربه کرد.

گفته می‌شود، این عرضه سنگین از سوی شرکت تأسیسات دریایی ایران صورت گرفته و خریدار آن هم سرمایه‌گذاری مهر اقتصاد ایرانیان بوده است. امروز شایعه فروش 45 درصد از سهام نورد و لوله اهواز به مبارکه با قیمت هر سهم یک ریال موجب شد تا برخی از سهامداران خرد هم نسبت به فروش سهام روی آورند.

«فاهواز» که دارای بدهی 230 میلیارد تومانی به سیستم بانکی است برای سال جاری، 927 ریال زیان پیش‌بینی کرده ولی از محل تولیدات کارمزدی برای «فولاد» سود عملیاتی نیز داشته است، اما در نهایت یک شرکت زیان‌ده محسوب می‌شود. مس باهنر هم امروز با عرضه 9/‌1 میلیون سهمی مواجه شد که ظاهراً سومین جابه‌جایی بلوکی و درون‌گروهی این نماد معاملاتی بود.

 

در گروه صنایع پلاستیک و لاستیک، گروه صنعتی بارز با شایعه تحقق EPS 431 ریالی روبروست، گفته می‌شود بارز قصد دارد در مجمع فردا، 8 تا 10 تومان از این سود قابل توجه را تقسیم و مابقی را به افزایش سرمایه 120 میلیارد ریالی خود اختصاص دهد.

 

در گروه واسطه‌گری مالی، عرضه 14 میلیون سهمی بانک تجارت موجب شد تا نماد منفی شده و حتی با 5 ریال افت قیمت و تجربه قیمت 1236 ریالی بر افت شاخص هم اثرگذار باشد.

با این حال جمع‌آوری تمام سهام عرضه شده تجارت موجب شد تا نماد با صف فروش مواجه نشود.

در این گروه، سرمایه‌گذاری پتروشیمی هم که با شایعه فروش برخی از شرکت‌های زیرمجموعه خود مواجه است، امروز در پی عرضه 7/‌6 میلیون سهمی، قیمت 911 ریالی را تجربه کرد. عرضه 4 میلیون سهم سرمایه‌گذاری صنعت و معدن هم امروز جمع‌آوری شد تا بدین‌ ترتیب نماد قیمت 65 تومانی را پشت‌سر بگذارد.

در این گروه، سرمایه‌گذاری امید که تا چند روز دیگر سرمایه خود را 25 درصد افزایش خواهد داد، با عرضه 1/‌2 میلیون سهمی مواجه شد. بانک سینا هم امروز جمع‌آوری 2/‌2 میلیون سهمی را تجربه کرد و سرمایه‌گذاری ملی هم عرضه 5/‌1 میلیون سهمی صف خرید خود را تجربه کرد.

 

در گروه مخابرات، طبق پیش‌بینی‌ها «اخابر» امروز مثبت بود، هرچند عرضه‌های سنگین صورت گرفته موجب شد قیمت پایانی نماد از 150 تومان تجاوز نکند، گرچه نماد پس از معامله 4/‌3 میلیون سهمی برای لحظاتی حتی قیمت 154 تومانی را هم شاهد بود.

 

در بازار شایع شده بود، مهر قصد حمایت از سهام در محدوده 155 تومان را دارد، ولی در بازار امروز مشخص شد که این حمایت احتمالاً فقط در حد عدم ایجاد صف فروش برای نماد صورت می‌گیرد.

 

در گروه شیمیایی، پتروشیمی خارک که با عرضه 5/‌1 میلیون سهمی مواجه شده بود، در شرایطی که به شدت با شایعه افزایش بیش از  10درصدی پیش بینی روبه‌روست، مورد استقبال قرار گرفت و 11100 ریال قیمت خورد. پتروشیمی شیراز نیز امروز با عرضه 2/‌1 میلیون سهمی روبه‌رو شد، این شرکت هم از محل رشد بهای جهانی متانول با شایعاتی مبنی بر افزایش حاشیه سود مواجه است.

 

در گروه معدنی، درحالی که دوقلوهای سنگ‌آهنی بورس تهران با صف خرید مواجه هستند، شایعه‌هایی از توافق بر سر کاهش نرخ سنگ‌آهن به گوش می‌رسد. افزون بر این گفته می‌شود عرضه‌های بلوکی 5/‌1 درصدی چادرملو و گل‌گهر هم از سوی ایمیدرو منتفی شده است. ریوتینتو بزرگترین تولیدکننده ونیپون استیل بزرگترین مصرف‌کننده سنگ‌آهن در سال میلادی جدید قیمت جهانی سنگ‌آهن را در قراردادهای یک ساله خود 33 درصد کاهش داده‌اند. ظاهراً فولادی‌ها هم در تلاشند تا با استفاده از شرایط موجود و با اقتباس از کاهش نرخ جهانی سنگ‌آهن، کاهش بهای پیش‌بینی شده، نرخ سنگ‌آهن را تثبیت کنند، چیزی که با مقاومت فولادی‌ها مواجه شده است.

 

در بازار امروز نماد شرکت‌‌های داروسازی امین، اکسیر، کاشی الوند، سیمان بهبهان و پتروشیمی فارابی بازگشایی شد.

بخریم ، بفروشیم یا نگهداریم

در قسمت قبل به  طور خلاصه وضع  سیاسی ایران و کاندیدا را مورد بررسی قراردادیم و این  که چرا  بازار از تغیر استقبال می کند . دراین  قسمت  به پیش بینی ها و بررسی سناریو ها پرداخته و به نوعی احتما ل های پیش رو را از ابعاد مختلف امکان  سنجی خواهیم  کرد .

دراین  قسمت ابتدا  به  بررسی شرایط کلی و نتایج آخرین نظر سنجی های  پرداخته  و سپس انواع  سناریو های موجود را  بررسی کرده  ودر نهایت  به  سه  نظریه  خرید قبل از انتخابات ، نگهداری و یا فروش می پردازیم ودر بخش اخرنیز پیشنهاد دیگری را برای انتخابات مطرح خواهیم کرد  که شاید بتواند تضمین  کننده  حداقل ریسک و حداکثر سود  سهامداران  باشد .

باز هم تاکیدمی کنیم که سایت و گروه تحلیل گری بدون هیچ  دیدگاه  سیاسی این موارد را  بیان  کرده و از کاندیدای خاصی حمایت نمی کند   :

حدود  ۲ هفته است که  تبلیغات  کاندیدا آغاز شده و موج ایجادی انتخابات و  برخی  کاندیدا  در بین مردم  را می توان  به وضوح  لمس کرد .تا کنون آنچه به چشم می آید فعال  شدن بخشی از آرای خاموش و همچنین حضور نخبگان در ستاد های انتخاباتی است .

  تبلیغات تلویزیونی آغاز شده که تا کنون  و بر طبق نظر سنجی ها  شرایط میر حسین موسوی در ایجادشوو و کسب توجه نسبت  به بقیه  بهتر بوده و باز هم بر طبق نظر اکثر کارشناسان  این مناظره ها هستند که نتیجه  نهایی این  تبلیغات  را مشخص خواهند کرد . جایی که دو کاندیدا روبروی هم  حرف خواهند زد و مردم  را برای رای دادن به خود قانع می کنند . داغ ترین مناظره  بین محمود احمدی نژاد و میرحسن موسوی خواهدبود که برخی اعلام می کنند نتیجه انتخابات دران رقم خواهد خورد .

اما حال  به سراغ  واقعیت های فعلی انتخابات می رویم که  بیشتر بر اساس آمارو نظر سنجی های منابع معتبر دولتی وغیر دولتی تهیه شده است  .

بر طبق آخرین نظرسنجی ها  مشارکت مردم  در انتخابات ۲۲ خرداد  سال ۸۸  حدو د ۶۰% خواهد بود که بیش از ۲۹ میلیون رای به  صندوق هاریخته می شود . در جمع بندی این نظر سنجی ها  احمدی نژاد  با کسب حدود ۱۲/۵ میلیون  رای ، میر حسین موسوی با  حدود ۹/۵ میلیون ، کروبی با  حدود ۴/۵  و محسن  رضایی و سایر ارا نظیر سفید   و یا  مخدوش   بیش از  ۲/۵ میلیون  رای خواهد بود .  نکات  بسیار مهمی در این  نظر سنجی ها  وجود دارد  . هنوز کاندیدا  نتوانستند ارای خاموش جامعه  را به  سمت  خود جلب نمایند به طور ی که اگر ارای خاموش  به  پای صندوق های  رای بیایند  وضعیت اصلاح طلبان  بسیار بهتر خواهدبود و احتمال  ریزش آرای احمدی نژاد نیز وجود دارد اما تا  به حال چنین چیزی از بدنه جامعه  استخراج  نشده است و  اکثر نظر سنجی ها  مشارکت  ۵۵% تا ۶۰% را نشان میدهدکه حاکی از دومرحله ای شدن  انتخابات خواهد بود .

اکثر قریب  به یقین  کارشناسان در هردو طرف معتقدند که  انتخابات  به دور دوم کشیده می شود و هیچ  کاندیدایی قدرت  کسب ۲۴ میلیون ر ای مردم  را در دور اول ندارد .

حال  با توجه به این موار د ما نیز سناریو های مختلفی را  پیش رو داریم که به  بررسی هر یک از آنها می پردازیم :

(نکته  بسیارمهم  این که سناریو های زیر بر اساس احتمال وقوع طبقه بندی شده اند  که  مسلماً هر چه  بالاتر باشند احتمال  وقوع  آنها نیز بیشتر است  . )

 

۱- دو مرحله ای به نفع اصلاح  طلبان  :

کارشناسان سیاسی  بر این  عقیده اند که انتخابات به دور دوم کشیده می شود و در این  دور محمود احمدی نژاد و میر حسین موسوی به  دور دوم خواهند رفت و در دور دوم نیز بر طبق تجربیات  گذشته  احتمالاً کاندیدای مخالف احمدی نژاد می تواند  شانس بیشتر ی را  برای برنده  شدن داشته  باشد  . البته ترکیب ارا نیز تا حدودی این  امر راتائید می کندکه هر چه  درصد مشارکت مردم نیز بیشتر باشد این  امر قوی تر خواهد  بود . این احتمال  را اکثر کارشناسان  سیاسی عمدتاً اصلاح  طلب مطرح  کرده اند وبراین  مبنا  بر پیروزی در دور دوم تاکید می کنند .

۲-  دو مرحله ای به نفع احمدی نژاد :

دراین  مرحله  درست  شرایط شبیه مرحله قبل است و با این  تفاوت  که در مرحله دوم  احمدی نژاد برنده انتخابات خواهدبود. این نیز با توجه  به  ترکیب ارا  موجود به این  شکل تحلیل میشود که بخشی از ارای کروبی به جای این  که  به سمت  میر حسین موسوی کشیده  شود  به  سبد احمدی نژاد می رود چرا که وعده های اقتصادی او بیشتر این  طیف را جذب خواهد کرد. بخشی از ارای اصول گرایان نیز به  سمت  احمدب نژاد رفته ودر نهایت او پیروز انتخابات است  .

۳- تغییر در دور اول به نفع  اصلاح  طلبان  :

برخی از سیاسیون  خوش بین بر این  باورند که میر حسین  موسوی در همان دور اول کار را تمام خواهدکرد و با  بیش از ۲۴ مییلون رای نتیجه را به نفع خودرقم میزند . هر چند  احتمال این رویداد از سناریو اول و دوم کمتر است  اما  امکان تحقق آن وجود دارد که  لازمه آن تحقق ۲ پیش شرط زیر است : ۱-  حضور بیش از ۸۰% مردم در پای صندق های رای که رشد یکباره  ۲۰% در نظر سنجی ها کمی بعید بوده و متن  جامعه نیز ان را نشان می دهد  .  ۲-  شکست  سنگین  رقبای میر حسین به خصوص احمدی نژاد در مناظره ها  .

اما  باز هم  با توجه به دو رویداد فوق به این دلیل که هردو طیف پایگاه های ثابتی را در ین مردم داشته که ارای انها  سرگردان نیست و تصمیم برای رای از مدت هاقبل گرفته  شده پیروزی اصلاح  طلبان در دور اول کمی بعید قلمداد می شود .

۴- تغییر دردور اول به نفع احمدی نژاد  :

این  سناریو کمی بعید به نظر می رسد  چرا  که این  امر منوط  به حضور گسترده مردم  پای صندوق های رای است که این  اتفاق با  رای اوری احمدی نژاد همراه نخواهدشد . به نظرنمیرسد وقتی حدود۳۵ میلیون نفر در انتخابات  شرکت کنند آرای احمدی نژاد بیش از ۲۴ میلیون رای باشد  . به گفته بسیار ی از کارشناسان  سقف ارای احمدی نژاد در بهترین حالت بین  ۱۲ تا  ۱۵  میلیون رای است  که اورا ناچار به دور دوم خواهد برد  .

 

نتیجه گیری :

انتخابات به احتمال قریب به یقین  به دور دوم کشیده  شده و اگر اتفاق خاصی رخ ندهد  و حضور مردم  با کاهش مواجه  باشد رئیس جمهور فعلی با  یک  رای شکننده و اختلاف بسیارکم  رئیس جمهور  خواهدشد و در صورت حضور گسترده مردم  و بیش از ۶۰% احتمال پیروزی رقیب اودر دور دوم بیشتر است  . می بینیم که همه چیز به  اما  و اگرها  سپرده  شده و  کیفیت  حضور مردم است که نتیجه  انتخابات  را رقم می زند .

 

اما حال  به  سراغ  سه نظریه  پر طرفدار این  روز های بازار می رویم  که  آیا قبل از انتخابات از بازار خارج شویم ، بمانیم و یا  حتی بخریم  ؟!!

در ادامه ی متن  این سه نطریه  را با توجه  به  ۴ سناریو بالا مورد  تجزیه و تحلیل  قرارداده و بهترین راه  را  برای این  رویداد مهم  پیدا می کنیم  :

می فروشم  چون نتیجه مشخص است !

بازار بورس دنیای رسیک هاست  . باید به افراد  اجازه انتخاب داد تا  درست  با توجه  به  ریسک خود انتخاب کنند  . باید به افراد اجازه دهیم  خود تحلیل و  تصمیم گیری نمایند درست مانند  ان پیرمرد که با تحلیل خود انتخاب کرد  و احساس می کند موفق خواهد بود  !

 اما چرا  عده ای فروشنده سهم خودمی شوند . آنها به هزار دلیل  و چنداستدلال  احمدی نژاد را رئیس جمهور بعدی دانسته و از همین رو فروشنده سهم خود هستند  . می توان  با اندکی تفکر فهمید که  آنها از افت و ادامه رکود در روز های پس از انتخابات واهمه داشته و به شدت نگرا ن آن هستند . درمورد این دو کلمه باید بحث کرد  . افت و ادامه رکود . ممکن است با  ثبات دولت  فعلی شاهد افت  برخی شرکت ها باشیم  اما بیش از ان که افت  به سراغ  بازار بیاید ما شاهد رکودی ۳ الی ۴ماه در بازار خواهیم بود که  بسته  به وضعیت جهانی  زمان خروج از آن نیز مشخص خواهد شد  . اگر بازار در این رکود  با دخالت حقوقی هامواجه  شده  و به  طور مصنوعی بازار  را با  شرایط مثبت مواجه کنند  بازار دوران چندانی در رکود نخواهداشت و ظرف کمتر از ۳ ماه ریکاوری کرده و شرایط خود را  باز می شناسد و به راه خو د ادامه می دهد .ممکن است تا  ۳ ماه پس از ان نیز دادو ستد ها رو  به  رشد  نشود چرا که برخی سیاست  فرار از بازار را  درپیش می گیرند اما  به هر حال  با دخالت  حقوقی ها رویکاوری با سرعت بیشتری انجام می گیرد . اما اگر حقوقی ها دخالتی در بازار نداشته  باشند  بازار سال ۸۸  رااز دست داده و تنها  رونق بازار های جهانی است که ما  را  به روز های سال ۸۹  امیدوار خواهد کرد . درواقع این  افراد از هزنیه فرصت  پول خو د جلوگیری کرده و دراین مدت  پول خودرا در محلی امن تر وبا سودی حداقلی سرمایه  گذاری کرده  و این رکود را به خود تحمیل نخواهند کرد  .

به همین دلیل این افراد  با در نظر گرفتن این  سناریو که دولت تثبیت  می شود  فروشنده سهم خود هستند  . این افراد کم نیستند وعمده انها کسانی هستندکه روز های سال ۸۳ و ۸۴ بازار  را با  تمام وجود  لمس کرده اند . این  عده در صورتی که  ثبات دولت  را  به همراه داشته  باشیم  فاتحان واقعی بازار بوده که  تا چند  ماه بازار  از بازار دور خواهند بود  ودر بهترین وضعیت وارد بازار می شوند اما اگر تحلیل آنها درست از اب در نیاید  حدود۳۰% از بازار عقب خواهند ماند

. نگهداری چون  بالاتر از سیاهی رنگی نیست !!

اما  یکی از گفتمان های اصلی این  روز ها  بحث نگهداری سهم است که  بیشتر موردتاکید قرار گرفته  است. سهامدار با خود می گوید در صورتی که من  سهم خو را نگه دارم  با ریزش بیش از این مواجه نخواهم  شد . درواقع آنها  شرایط فعلی را شرایط حداقلی دانسته  که  بدتر از آن تحقق نمی یابد و تنها  امکان  رکود ان وجود دارد اما در ان طرف آنها  نیمه پر لیوان  رانگاه می کنند که در صورت وقوع تغیر آنها  یک  گام از سایرین  جلو تر خواهند بود . این  افراد  کسانی هستند که با علم  به این که می دانندممکن است شرایط تغییر نکند اقدام  به نگهداری سهم خود کرده  چرا که شرایط را بدتر از شرایط فعلی ندیده

این  افراد نیم  نگاهی به  نیمه پر لیوان دارند که اگر دو سناریو از ۴ سناریو بالا درست از آب دربیاید انها  برنده  بازی بوده و حداقل ۳۰%از سایرین جلوافتاده وبازدهی خوبی را کسب می کنند . انها حضور در انتخابات  را پذیرفته و هزینه آن نیز   احتمال  زیانی اندک و یا هزینه فرصت  پول و راکد ماندن سرمایه آنها خواهد بود .

می خرم  چون تغییر می کند !!

این دیدگاه بر دو اصل استوار است  .

۱-  در انتخابات  قطعاً شرایط تغییر خواهد کرد  .

۲- د صورت تغییر بازار با  رشد انفجاری مواجه شده وبازدهی خوبی را کسب خواهند  کرد .

یان  افراد مسلماً باید دامنه ریسک  بالایی داشته  باشند که  با توجه به مبهم  بودن  شرایط اقدام  به  خرید سهم قبل از انتخابات کرده وسرنوشت خودرا  به یک  رویداد  سیاسی گره می زنند .

 البته مبنای آنها نیزاین  است که اگر ریسک  آنها  با  اندکی انحراف هم  به هدف بخورد  سود  قابل توجهی را در مدت  زمانی کوتاه کسب خواهند کرد درغیر این صورت احتمالاً  با  زیانی اندک و یا کسر هزنیه  فرصت پول خارج می شوند . به طور کلی سیاست  خرید ویا  فروش قبل از انتخابات  چندان توصیه نمی شود چرا که دنیای سیاست در کشور ما  بسیار پیچیده تر از آن است  که در تحلیل های فعلی ما  بگنجد 

جمع بندی:

در این بازار افرادی که  دیدگاه  نگهداری را انتخاب می کنند بیشتر است  هر چند کسانی که  قبل از انتخابات فروشنده خواهند بود نیز کم  نیست  ودر واقع  می توان گفت که سیاست  برمبنای دو نظریه  نگهدرای و فروش شکل می گیرد . امابهتر است  خود را  هر چه سریعتر ازاین  سردرگمی نجات داده وبرای ۳ هفته خود  برنامه ریزی کنیم . بله  درست شنیدید ما از لفظ ۳هفته  استفاده  کرده ایم یعنی ۲ هفته پیش روی انتخابات  و تا قبل از ۲۲ خرداد  و ۱ هفته دور دوم .!

 

یک  پیشنهاد تازه

*** تصمیم  گیری در دور دوم ***

طبق آخرین  نظر سنجی ها و با بررسی های به عمل امده دو سناریو اول که در هردو انتخابات  به دور دوم کشیده می شود   سناریو های غالب بوده که احتمال وقوع ان بیش ازسایرین است . با درنظر گرفتن  این دوسناریو راه  برای ما کمی آسان تر می شد .

پیشنهاد ما این  است که  سهامداران  از این  فرصت استفاده کرده و انتخابات  ۲۲ خرداد  را  بدون خرید و یا  فروش پشت  سر بگذارند و در هفته ی  بین دو  انتخابات  تصمیم نهایی خود را اتخاذ نمایند. چرا  که  به نظرمیرسد با  برگزاری  انتخابات در دور اول پیش بینی تصمیم یگری شفاف تر شده و به نیمی از کارت های بازی رو شده است و احتمال تصمیم گیری درست  بیشتر خواهد شد .

شما دراین فرصت می توانید در نظر داشته باشدکه اگر حضور مردم  واقعاًجدی بوده  پس خرید گزینه برتر است و یا  نگهداری و یا اگر حضور مردم  کم رنگ باشد و یا ترکیب ارا شرایط احمدی نژاد را تقویت می کند گزینه  فروش پررنگ  شود  . در هرصورت فراموش نکنید که دور دوم  سال ۸۴ نیز تا حدوی  شرایط را  برای بسیاری از فعالان و نخبگان  سیاسی- اقتصادی کشور مشخص کرد  که انها درست  به هدف زدند .

اما  برای این  که خیال  شما راحت  شود ۴ سناریو بالا  را  در این  نظریه  بررسی میکنیم  تا  به نتیجه  بهتری برسیم  . : در سناریو اول در دوم تغییر ایجاد میشود که مسلماً شرایط ان از قبل فراهم خواهدشد و شما در آن فرصت  یک  هفته ای  می توانید ان را تشخیص دهید  .

درسناریو دوم نیز با  احتمال پیروزی احمدی نژاد  دست  شمابرای واکنش در روز های ۲۳ تا  ۲۷ خرداد  بازتر خواهد بود  ومی توانید راحت تر واکنش انفعالی و خروجی از بازار را بروز دهید.   . 

سناریو سوم : حتی اگر این  سناریو رخ دهد سنارویی شیرین  بوده وبا  کمال میل سهامدار از ان استقبال  خواهد کرد  .

سناریوچهارم: شایددرتنهادر این  سناریو باشد که این  افراد غافلگیر شده و با  رکود و کاهش سرمایه مواجه خواهندشد  که احتمال وقوع ان نیز ضعیف است  .

جمع بندی:

به نظرمیرسد افراد  و ریسک پذیری آنها  در مواجه  با مسئله  مهمی چون  انتخابات  حرف اول را می زند  . بسیاری بر این  عقیده اند که ریسک  نکرده و باید قبل از بازار خارج شد  که این  افراد در صورت  پیروزی دولت  فعلی ریسک  منطقی کرده ودر صورت عدم پیروزی از بازار عقب خواهند بود .

خرید قبل از انتخابات  هم درست در نقطه  مقابل  این  نظریه قرار دارد  . کسانی با قدرت ریسک  بالا  به  سراغ  بازار امده و سبد  خود را پر می کنند به امید این  که تغییر رخ دهد .مسلماً وقتی چنین افرادی این چنین ریسکی را متحمل می شوند می توانند در کوتاه مدت  با  سود خوبی نیز مواجه  باشند البته  احتمال زیان و رکود پول آنها نیز وجود دارد . اما  ما در نظریه ای دیگر بحث حضوردر دور دوم  را  مطرح کردیم و به نظر میرسد با توجه  به  رو شدن  ۵۰% کارت ها در دور اول می توان راحت تر و بهتر تصمیم گرفت و نسبت  به نگهداری و یا حتی خرید قبل از نتایج نهایی به جمع بندی رسید .

حضور یا عدم  حضور در انتخابات  به این دلیل حائز اهمیت  شده که ممکن است  فنر جمع  شده در این  مدت  ناگهان با پتانسیل بسیاربالا  آزاد شود و از بازار عقب بمانیم  از همین رو ترس از عدم  حضوردر بازار و عقب ماندن خو د نوعی زیان  است که می تواند برای کوتاه مدت ها  بسیاردردناک  باشد  .

از همین جا اعلام می کنیم  که در صورتی که انتخابات  به دور دوم کشیده  شد در آن زمان نیز پیشنهاد خود را ارائه خواهیم  داد که البته این  باردیگر به  صورت فعلی و این چینین آزاد نخواهد بود  .!!

 گروه تحلیل گری بتا سهم

خرداد ۸۸

توضیح:بنظر من برای خروج اینک بسیار دیر شده است.خرید سهام با پتانسیل بالا و یا نگهداری انتخاب بهتری است. حرکت مثبت بازار پس از انتخابات مستقل از برنده این تورنمت محتملتر است.خلاصه اینکه به ریسکش می ارزد.